Các phương pháp điều trị trượt đốt sống

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ TRƯỢT ĐỐT SỐNG

Trượt đốt sống là gì?

TĐS là sự di chuyển bất thường ra phía trước của thân đốt sống cùng với cuống, mỏm ngang và diện khớp phía trên. Bệnh lý này là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đau thắt lưng, bệnh ảnh hưởng lớn tới đời sống và kinh tế của người bệnh.

Trượt đốt sống thắt lưng gây các triệu chứng :

– Trước hết là gây đau thắt lưng, lúc đầu đau khi đi, đứng lâu, cúi ngửa cột sống. Dần dần sau đó bệnh nhân đau lan xuống mông, đùi, cẳng chân và bàn chân do thần kinh toạ bị chèn ép, đau tăng lên khi ho, hắc hơi. Đôi khi bệnh nhân cảm giác đau buốt, tê bì xuống chân. Thay đổi tư thế từ ngồi sang đứng lên rất khó khăn. Có khi bệnh nhân cảm nhận được sự trượt của đốt sống khi cúi, ngửa. Bệnh nhân càng hoạt động nhiều thì càng đau nhiều, nghỉ ngơi thì giảm đau.

– Sự thay đổi tư thế và dáng đi của bệnh nhân thường do co cứng cơ ở thắt lưng và sự căng cơ ở mặt trong đùi (cơ chân ngỗng), đi hơi khom lưng về phía trước, có thể kèm theo vẹo cột sống sang bên. Trường hợp nặng, bệnh nhân có dáng đi giống trẻ tập đi và khi xoay lưng thì khung chậu cũng xoay theo, bị teo cơ hai mông do thiếu vận động.

– Trượt đốt sống do khuyết eo đốt sống mức độ nhẹ khi trượt dưới 50% thân đốt sống, thường làm bệnh nhân đau thắt lưng và đau xuống chân. Mặt dù số người bị trượt đốt sống nhẹ do khuyết eo đốt sống có bằng chứng trên phim x quang có thể nhiều nhưng chỉ có một số ít người (10%) có triệu chứng đau và cần phải điều trị. Nghĩa là có một số lượng lớn người bị trượt đốt sống nhẹ không bị đau và không cần điều trị (mặc dù phát hiện có trượt đốt sống nhẹ trên phim x quang – có thể do tình cờ đi khám sức khoẻ).

– Mặt khác, nguyên nhân gây đau ở người bệnh bị trượt đốt sống do khuyết eo, có nhiều giả thuyết. Giả thuyết đầu tiên là do sự mất vững của cột sống do sự trượt ra trước quá mức khi cúi người. Một giả thuyết khác là do sự căng quá mức vòng sợi của đĩa đệm dưới và sự hẹp lỗ liên hợp chỗ đốt sống bị trượt nên làm bệnh nhân bị đau. Đĩa đệm dưới vừa chịu lực xé vừa chịu lực nén ép do trọng lượng cơ thể. Tuy nhiên giả thuyết này cũng không thể giải thích được vì sao một số người trượt đốt sống mức độ nhẹ do khuyết eo đốt sống thì bị đau trong khi nhiều người khác cũng trượt như thế nhưng lại không đau.

Trượt đốt sống do khuyết eo đốt sống mức độ nặng và trượt đốt sống do loạn sản đốt sống là một dạng khác với trượt đốt sống mức độ nhẹ do khuyết eo đốt sống. Gọi là trượt nặng khi di lệch hơn 50% bề mặt thân đốt sống. Trượt nặng thường kèm theo gù vùng thắt lưng-cùng. Trượt nặng hiếm gặp hơn trượt nhẹ, trong các trường hợp trượt đốt sống do khuyết eo đốt sống thì trượt nặng chỉ chiếm dưới 10% và thường gặp ở lứa tuổi thanh thiếu niên.

– Phần lớn trường hợp trượt đốt sống nặng đều gây đau, biến dạng còng cột sống và thay đổi dáng đi bệnh nhân.

Trượt đốt sống do thoái hoá cột sống, không liên quan gì đến sự khiếm khuyết ống thần kinh, chủ yếu trượt thân đốt sống ra trước, và gây hẹp trung tâm ống sống ngang chỗ trượt. Trượt đốt sống do thoái hoá thường gây triệu chứng đau thắt lưng, có thể đau thần kinh toạ hay không, đi cách hồi thần kinh (bệnh nhân đi bộ càng đi càng đau buốc và nặng hai chân, khi ngồi xuống, nghỉ ngơi hoặc cúi người ra trước thì giảm đau).

Vật lý trị liệu điều trị bảo tồn trượt đốt sống

Sử dụng các phương pháp nhiệt trị liệu, sóng ngắn, siêu âm trị liệu, điện xung , kéo giãn cột sống, nắn chỉnh cột sống cùng các bài tập vận động phù hợp nhằm mục đích điều trị đau, giảm co thắt cơ, chống viêm tại chỗ, giải quyết sự chèn ép rễ thần kinh nếu có, giải quyết sự tắc nghẽn khớp hay những sai lệch khác, nếu trượt đốt sống nhẹ ở mức độ 1 do chấn thương, thoái hóa… thì đốt sống có thể trở lại được vị trí gần như ban đầu nếu điều trị bằng kéo giãn cột sống cùng những bài tập vận động đúng.  Những bài tập vận động giúp tăng cường sức mạnh, sức bền cơ thân mình cũng như các chi giúp cơ thể được cân đối, cột sống được nâng đỡ, gia cố vững chắc hơn. Các bài tập này cần phải được kiểm soát và hướng dẫn của các bác sĩ phục hồi chức năng và tập từ từ tăng dần.

Thuốc:

Thuốc giảm đau (như Acetaminophen-Efferalgan), các dòng giảm đau chống viêm không có steroid (NSAID như nhóm ức chế COX 2 …) hoặc đôi khi có thể dùng steroid đường uống để giảm viêm. Tuy nhiên, các thuốc này có thể ảnh hưởng tới đường tiêu hóa, gan … nên cần được sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ

Tiêm steroid ngoài màng cứng

Trong một số trường hợp đau có thể tiêm ngoài màng cứng để làm giảm viêm tại chỗ. Trong trường hợp trượt do gãy eo, tiêm còn có tác dụng chẩn đoán xác định nguyên nhân gây đau là do tại chỗ eo bị gẫy.

Phẫu thuật

  • Trong hầu hết các trường hợp trượt đốt sống mà phương pháp điều trị bảo tồn không hiệu quả (khoảng 6 tháng) thì phẫu thuật được chỉ định
  • Trượt tiến triển nhanh theo thời gian
  • Phẫu thuật được khuyên nên thực hiện sớm nếu trượt gây đau quá mức cho bệnh nhân đến mức bệnh nhân bị mất ngủ, khó đi lại hoặc không thực hiện được các hoạt động sinh hoạt hàng ngày
  • Trượt gây hội chứng đuôi ngựa, liệt tiến triển, mất chức năng hoặc rối loạn chức năng đại tiểu tiện

Phẫu thuật thường được thực hiện là kỹ thuật cố định cột sống và hàn xương liên thân đốt từ đường mổ phía sau, đây được cho là tiêu chuẩn vàng của phương pháp điều trị phẫu thuật đối với các trường hợp trượt đốt sống.

 

Note: HTML is not translated!
    Bad           Good